Kayseri Akşamları ve Işıkla İlk Karşılaşmam
Kayseri’de akşamlar hep biraz sert gelir bana. Güneş bir anda çekilip gider, sanki gün boyu hiçbir şey yaşanmamış gibi. Erciyes’in gölgesi şehrin üstüne düştüğünde, içimde garip bir boşluk başlar. 25 yaşındayım ve hâlâ bazı duyguları adını koyamadan yaşıyorum. En çok da akşamları… çünkü akşamları insan kendiyle baş başa kalıyor ve kaçacak yer bulamıyor.
Fotoğraf çekmeye başlamam da böyle bir akşamda oldu. Elimde eski bir makine vardı; babamdan kalma, biraz yıpranmış ama hâlâ çalışan. O zamanlar “ışık ölçer” diye bir şey duymuştum ama ne olduğunu tam bilmiyordum. Sadece fotoğraf çekmenin bir tür kaçış olduğunu hissediyordum.
O gece çatıya çıktım. Kayseri’nin ışıkları uzaktan titriyordu. Bir yanda soğuk, bir yanda içimi ısıtan bir merak vardı. Makineyi gözüme dayadım, ama fotoğraflar bir türlü istediğim gibi çıkmıyordu. Ya çok karanlık ya da aşırı parlak… Sanki şehir bana kendini anlatmıyordu.
İşte o an, ilk defa “fotometre nedir?” sorusunu gerçekten kendime sordum.
Eski Makine, Yeni Bir Umut
Makineyi çatıya kurduğumda elim titriyordu. Çünkü ilk defa bir şeyleri “doğru” yapmak istiyordum. Hayatta çoğu şeyi gelişigüzel yapmıştım; okul, arkadaşlıklar, hayaller… Ama fotoğraf başka bir şeydi. Fotoğraf, hatayı saklamıyordu.
Bir gün önce çektiğim fotoğraflara baktım. Hepsi ya fazla parlaktı ya da gölgede kaybolmuştu. O an içimde küçük bir hayal kırıklığı oluştu. Sanki ben de böyleydim: bazen fazla görünür, bazen tamamen silik.
Tam o sırada bir arkadaşım aradı. Sesinde uzaklık vardı. “Fotometreyi ayarladın mı?” dedi. O kelimeyi ilk defa o kadar net duydum.
Fotometre… Sanki fotoğraf makinesinin kalbi gibi bir şeymiş ama ben o zamana kadar kalbin nasıl çalıştığını bile bilmeden fotoğraf çekmeye çalışıyormuşum.
Fotometre Nedir? Işığın İçindeki Sessiz Rehber
Fotometre, en basit haliyle ışığı ölçen sistemdir. Fotoğraf makinesinin doğru pozlamayı yapabilmesi için ortam ışığını analiz eder. Yani dışarıdaki ışığın ne kadar güçlü ya da zayıf olduğunu ölçer ve buna göre diyafram, enstantane ve ISO değerlerinin dengelenmesine yardımcı olur.
Ama bunu ilk öğrendiğimde teknik bir bilgi gibi değil de, bir “denge hissi” gibi hissettim.
Çünkü o güne kadar fotoğraf çekmeyi sadece bir bakış açısı sanıyordum. Meğer ışığın da bir dili varmış. Fotometre bu dili çeviren bir aracıymış.
O gece çatıda rüzgâr eserken bunu düşündüm. Şehir ışıklarına baktım. Her ışığın farklı bir hikâyesi vardı. Bazısı titrek, bazısı net… Tıpkı insanların duyguları gibi.
Fotometre aslında sadece ışığı ölçmüyor gibi geldi bana. İnsanların içindeki dengeyi de hatırlatıyordu sanki: fazla ışıkta yanmamak, az ışıkta kaybolmamak…
Yanlış Pozlanan Hayat Gibi Fotoğraflar
O haftalar boyunca sürekli fotoğraf çektim. Ama bir şeyler hep eksikti. Fotoğraflarım tıpkı benim gibi dengesizdi.
Bir gün Erciyes’e yakın bir köye gittim. Kar yağıyordu. Her yer beyazdı ama fotoğraflarda bu beyazlık ya patlıyor ya da griye dönüyordu. O an sinirlendim. Kendime kızdım. Makineye kızdım. Hatta ışığa bile kızdım.
Ama sonra durdum.
Belki de sorun ışıkta değildi.
Belki de fotometreyi anlamamıştım.
O an fark ettim ki fotometre, sadece teknik bir araç değil; aslında sabrı öğreten bir şeydi. Doğru ışığı bulmak için acele etmemen gerekiyordu. Hayatta da böyle değil miydi zaten? Her şeyi hemen net görmek istiyordum ama bazı şeyler zaman istiyordu.
Soğuk Bir Akşam ve İçsel Çatışma
Bir akşam yine çatıya çıktım. Bu sefer hava daha soğuktu. Ellerim uyuşmuştu. Ama içimde garip bir inat vardı.
Makineyi kurdum. Fotometreyi açtım. Küçük bir çubuk gibi bir gösterge vardı. Işık fazla mı, az mı, dengede mi… bunu söylüyordu.
Ama o an fark ettim ki, ben aslında kendi iç dengemi de kaybetmiştim.
Gösterge sürekli bir yöne kayıyordu. Tıpkı benim ruh halim gibi.
Bazen fazla umutlu oluyordum, bazen hiçbir şey hissetmiyordum.
O an içimde bir hayal kırıklığı büyüdü. Çünkü fotoğraflar hâlâ istediğim gibi değildi. Ama bu kez nedenini biliyordum: ışığı değil, kendimi ayarlayamıyordum.
Işığın Öğrettiği Şey
Zaman geçtikçe fotometreyi sadece teknik bir parça olarak görmemeye başladım. O, bana bir şeyi öğretiyordu: doğru görüntü için önce doğru denge gerekir.
Bir gün şehir merkezinde yürürken sokak lambalarına baktım. İnsanlar geçiyordu. Kimse ışığın nasıl ölçüldüğünü düşünmüyordu. Ama herkes o ışığın içinde yaşıyordu.
O an içimde küçük bir umut doğdu. Belki de her şey hemen mükemmel olmak zorunda değildi.
Belki de benim fotoğraflarım da, hayatım da yavaş yavaş oturacaktı.
Bir Fotoğrafın İçinde Kendimi Bulmak
Bir akşam arkadaşlarımla buluştum. Onları çekerken bu kez fotometreyi dikkatle kullandım. Işığı ölçtüm, ayarları değiştirdim. Bu sefer fotoğraflar farklıydı.
Daha netti. Daha dengeliydi.
Ama en önemlisi, içimdeki his değişmişti.
O fotoğraflara baktığımda sadece arkadaşlarımı değil, kendimi de görüyordum. Sanki yıllardır bulanık olan bir şey yavaş yavaş netleşiyordu.
Ve ilk defa, “başardım” demedim.
Sadece “anlıyorum” dedim.
Fotometre ve İnsan Olmak
Şimdi geriye dönüp baktığımda fotometre bana sadece fotoğraf çekmeyi öğretmedi. Bana hayatın da bir ölçüsü olduğunu hatırlattı.
Her şey fazla olunca yanıyor, az olunca kayboluyor. Ve insan, bu ikisinin arasında bir yerde kendini buluyor.
Kayseri’nin soğuk akşamlarında hâlâ çatıya çıkıyorum. Bazen fotoğraf çekiyorum, bazen sadece ışıklara bakıyorum.
Fotometre artık sadece bir araç değil benim için. Bir tür hatırlatıcı gibi.
Işığı ölçüyor ama aslında bana şunu söylüyor: “Dengede kal.”
Son Bir Kare
En son çektiğim fotoğrafı hâlâ saklıyorum. Erciyes’in silueti, şehir ışıkları ve gökyüzünün o geçiş anı…
Ne tamamen karanlık ne tamamen aydınlık.
Tıpkı benim gibi.
Ve belki de fotometre nedir sorusunun cevabı artık çok daha basit benim için:
Işığı ölçen bir araç değil, hayatın dengesini anlamayı öğreten sessiz bir rehber.