Şah Erkek Mi?
Hayal Kırıklığı ve Gerçekle Yüzleşme
Bazen hayat, en çok güvendiğimiz anlarda sürprizlerle gelir. İnsan, en derin hisleriyle, en içten hayallerini kurar, ama bir bakarsınız ki, o hayal, avucunuzun içinde yok olur. İşte ben de o anlardan birini yaşadım, Kayseri’nin soğuk bir akşamında, en sıradan oyunun içinde. Şah, satrançta bir figürdür. Ama bu hikâyede, benim için anlamı çok daha farklıydı. Çünkü bir an, Şah’ın sadece bir taş değil, bir insan gibi olduğunu fark ettim.
O geceyi hatırlıyorum; yatak odamda, eski bir satranç tahtasında karşı karşıya oturuyorduk. Rakibim, yıllardır gözümde büyüttüğüm biri değildi aslında. Ama belki de tam o yüzden, satranca başlamadan önce böyle bir gerilim hissetmedim. Oyun ilerledikçe, her taşın yerini değiştirdiğinde, içimdeki duygular da değişti. Adeta birer kurşun gibi ağırlaşan hislerimle, rakibimin hareketlerini izlerken, zamanın nasıl geçtiğini anlayamadım. Her atışı, her hamleyi, her bir taşın hareketini dört gözle izledim.
Bir süre sonra, rakibim sadece satrançta bir rakip değil, içimdeki o ‘şah’ olmuştu. Ama o ‘şah’ figürü, yalnızca tahtada bir yer kaplayan bir taş değil, kalbimde bir yara açan bir anlam taşıyordu. Şah, erkek mi? diye düşündüm. Bu soru, geceyi sabaha bağlayan tek düşüncem oldu. Ama anlamadığım bir şey vardı; bu oyunda sadece bir taş mı kazanacaktı, yoksa ben de ona ait bir şey mi kaybedecektim?
O sorunun cevabı sabaha kadar zihnimde dönüp durdu. Eğer bu soruyu basitçe ele alsaydım, belki de hiç düşünmeden “Evet, Şah erkek.” diyebilirdim. Ama içimde bir şey vardı; bu basit cevabın ardında daha derin bir şeyler olduğunu hissediyordum. O ‘şah’ figürü, beni pek çok şeyle yüzleştirdi.
Beni ‘Şah’ yapan her şey…
Şah, bir satranç taşından fazlasıydı, buna eminim. O gece o tahtada sadece bir oyun oynanıyor gibi görünse de, her hareketin derin bir anlamı vardı. Hamleler, adeta hayatımdan kayıp giden zamanın ve çabaların simgesiydi. Her satranç taşı, bir zamanlar çok değerli olan ama artık geride kalan anılardı. O kadar ki, rakibimin her hamlesi, beni o kadar derinden etkiliyordu ki, onunla değil, kendi içimdeki yüzleşmelerle savaşıyor gibi hissediyordum.
Kaybetmekten korkuyordum. Ama kazanmak da, her zaman o kadar tatmin edici olmuyor. Oynamaya devam ettikçe, şah, erkek mi? sorusunun cevabını biraz daha derinlemesine düşünmeye başladım. Şah, bir kadının mı, yoksa bir erkeğin mi olmalıydı? Ya da belki de bir figür mü?
Duygularımı ifade etmek o kadar kolay değildi. Ama satranç tahtasında, taşlar ve hamleler arasında, ben de bir Şah gibiydim. Onu ne kadar zorlasam da, ne kadar hırsla oynasam da, sonunda hep aynı yere geliyordum: Bazen en büyük güç, en büyük savunma, kendini kabul etmekti.
İçimdeki bu duygularla savaşıyor olmam, sadece satrançla sınırlı değildi. Hayatta da, duygusal olarak bazen bir taş gibi, yalnız başıma kalıyor, bazen de rakiplerimle aynı tahtada mücadele ediyordum. Ama her zaman bir şey eksikti.
Bir anda o sorunun cevabını buldum. Evet, Şah erkekti. Çünkü o, benim hem içimdeki tüm korkuları, hem de cesaretimi temsil ediyordu. O taş, bir insanın en karanlık yanlarını, en büyük hayal kırıklıklarını taşıyordu. Şah erkekti, çünkü o bir liderdi, ama aynı zamanda yalnızdı. Ve bazen, o yalnızlık, büyük bir güce dönüşüyordu.
Gerçek, Tam Olarak Ne Zaman Görülür?
Oyun sona erdiğinde, bir şey fark ettim. Kazanmış ya da kaybetmiş olmanın önemi yoktu. Önemli olan, her hamlede kaybettiğim ya da kazandığım duygulardı. İçimdeki boşluğu neyle dolduracağımı anlamıştım. Benim için bu oyun, bir ‘şah’ olma yolculuğuydu. Hayatımda bu kadar çok duygusal dalgalanma yaşamak, bana birçok yeni şey öğretmişti. Ama ne kadar kazansam da, kaybetsim de, her hamlede bir şeyler öğrendim.
Gerçekten de, Şah erkekti. Oyun bittiğinde, tek bildiğim şey, şahın sadece bir taş olmadığıydı. Gerçek bir lider, her zaman yalnızdır. Ama yalnızlık da bazen içsel bir güç kaynağıdır. Bu satranç oyununda, belki de kazanan sadece içsel gücünü keşfeden kişiydi.
Şah, ne kadar erkek olsa da, bence her birimizde taşınabileceği kadar ‘şah’ bulunuyor. Hem oyun tahtasında, hem de hayatta.